BÀI SUY NIỆM LỄ THÁNH GIUSE 19.03

Người công chính là người biết làm theo ý Chúa

Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,

Ngày 19.03 hằng năm, Giáo hội cho chúng ta mừng lễ kính Thánh Giuse, bạn Trăm năm Đức Trinh Nữ Maria. Chúng ta không đề cập hết các nhân đức của thánh Giuse, mà chỉ cùng nhau suy niệm chút tâm tình về chân dung của ngài: chân dung về một thánh Giuse luôn biết thực thi thánh ý của Thiên Chúa, đầy tín thác trước huyền nhiệm lớn lao mà Thiên Chúa muốn thực hiện trong cuộc đời của ngài.

Trong các sách Tin Mừng dù có nhắc tên thánh Giuse đôi lần, nhưng không hề thuật lại bất cứ lời nào của thánh Giuse. Có những đoạn Tin mừng đề cập đến thánh Giuse, nhưng những điều xảy ra trong cuộc đời của ngài đều diễn ra vào ban đêm: Sứ thần 3 lần hiện ra với ngài vào ban đêm; Đưa Mẹ con hài nhi lẩn trốn Hêrôđê cũng vào ban đêm; đưa Đức Maria tìm chỗ sinh con, cũng vào ban đêm. Có thể nói suốt cuộc đời thánh Giuse là đêm tối.

Trong khi Đức Maria đối diện với huyền nhiệm của Thiên Chúa, Mẹ đã “hằng ghi nhớ mọi điều ấy, và suy đi nghĩ lại trong lòng” (Lc 2,19), thì bên cạnh đó, Thánh Giuse, một người bạn đời trung tín, bước đi trong sự âm thầm. Ngài thinh lặng trong cái thinh lặng của Thiên Chúa. Và chính Thiên Chúa dường như cũng không buồn ngỏ lời với ngài, ngoại trừ vài lần trong lúc mơ ngủ. Tất cả diễn ra trong mơ hồ, khó hiểu và đêm tối. Đến nỗi có lần thánh nhân gần như bị quật ngã bởi không tìm thấy lối đi cho mình. Phải đối diện với những nghi ngờ, và cuối cùng đã phải “định tâm lìa bỏ Đức Maria cách kín đáo” ( Mt 1,19 ). Nhưng, chính trong đời sống thinh lặng, Thánh Giuse mới có khả năng nhìn thấu được phía bên kia của những biến động làm xáo trộn cuộc sống của ngài. Chính trong thinh lặng ngài mới thấu suốt và tin tưởng vào những vẽ đẹp của ơn Chúa ban trước những biến cố đầy sóng gió xảy đến cho gia đình mình. Trong chính sự thinh lặng của đêm vắng, Thánh Giuse đã nhận ra được ý muốn của Chúa, lắng nghe được Lời Chúa nói. Phân biệt được điều gì đúng, điều gì sai và chọn lựa cách thế thực hiện như thế nào đẹp ý Chúa nhất. Vì thế ngài được gọi là “người công chính”. Người công chính là người biết làm theo ý Chúa.

Thánh Giuse đã chiến đấu với bản thân mình, với bóng đêm để làm loé lên trong đời mình ánh sáng hi vọng. Làm được như thế là vì Ngài mang trong mình ngọn lửa của tình mến, ngọn lửa tín thác và cậy trông. Đêm đen cuộc đời tuy dài, nhưng xa xăm vẫn còn ánh sáng soi đường. Dẫu rằng lắm khi rất mờ mờ ảo ảo, thánh nhân vẫn yêu mến, vẫn gắn bó và vẫn tiến bước với Chúa và trong Chúa.

Trong đêm tối của sự thinh lặng, thánh Giuse đốt lên trong tâm hồn mình ngọn đèn thao thức và tín thác trước lời mời gọi như gió thoảng của Thiên Chúa. “Này Giuse, đừng ngại đón Maria về; Này Giuse hãy trỗi dậy, đưa Mẹ con Hài Nhi trốn sang Ai cập, Này Giuse, hãy đưa Mẹ con hài nhi trở về”. Niềm hy vọng và sự tín thác đó tạo nên sức mạnh giúp thánh Giuse lèo lái gia đình Nadarét vượt qua những khó khăn, nguy hiểm.

Thánh Giuse xuất hiện như một hình mẫu về sự tế nhị và dịu dàng, một người đàn ông dịu dàng trong cử chỉ, lời nói và trong các mối quan hệ với người khác, đặc biệt là với Đức Maria. Ngài thực hành mối phúc của những người dịu dàng: “Phúc thay những ai hiền lành, vì họ sẽ được đất hứa làm gia nghiệp”. Do đó, có một mối liên hệ giữa sự dịu dàng và sự sở hữu đất đai, đất đai hứa ban mà chúng ta được gọi là sẽ nhận làm gia nghiệp khi kết thúc cuộc đời này. Với sự dịu dàng của mình, Thánh Giuse cho chúng ta thấy sức mạnh tinh thần của Ngài. Không phải là sức mạnh trong bạo lực và tìm cách thống trị, mà là sức mạnh của người biết làm chủ bản thân để mong đạt được những điều tốt đẹp thực sự, chứ không phải những điều phù du của thế gian. Thánh Giuse giúp chúng ta khám phá được chính sự dịu dàng của Thiên Chúa. Đức Giêsu đã trải nghiệm điều này qua cách giáo dục dịu dàng của Ngài. Ngài cũng giúp chúng ta khám phá sự dịu dàng ngay trong bản thân mình, vì đó là sự thể hiện tình thương của Thiên Chúa dành cho mỗi người chúng ta. Dịu dàng, âu yếm, tế nhị là những cách mô tả tình yêu của Thiên Chúa dành cho chúng ta. Và Thánh Giuse chính là hình bóng phản chiếu tình yêu đó.

Thánh Giuse luôn lắng nghe và nghe thấy những biểu hiện của ý muốn Thiên Chúa: ngài nghe thấy thiên thần của Chúa yêu cầu ngài đón Maria về nhà mình ( Mt 1,24 ), trốn sang Ai Cập cùng với hài nhi và mẹ của Người ( Mt 1,14 ), rồi trở về đất Israel sau khi Hêrôđê qua đời ( Mt 1,21 ). Đức Mẹ đã biểu lộ lòng trung thành của mình với thánh ý Thiên Chúa bằng một lời, lời fiat của Mẹ: “Tôi là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần truyền” ( Lc 1,26 ) ; Nhưng Giuse không trả lời, ngài hành động: “Ông liền chỗi dậy, ban đêm đem Hài Nhi và mẹ Người trốn sang Ai Cập” ( Mt 1,14 ). Thánh Giuse hoàn toàn sẵn sàng để thực hiện ý muốn của Thiên Chúa; không có “tại sao”, không có “vâng…nhưng” trong sự vâng lời của Ngài.

Thánh Giuse biết rằng sứ mệnh của mình là trở thành cha nuôi của Ngôi Lời Thiên Chúa, Ngôi Lời trường tồn đã đến thế gian để mặc khải cho con người những điều bí ẩn của Thiên Chúa và kêu gọi họ đến với ơn cứu độ. Giuse biết rằng Lời này “sống động, […], hữu hiệu và sắc bén hơn bất kỳ thanh gươm hai lưỡi nào”. Thánh Giuse hiểu rằng vai trò của ngài trong lịch sử cứu độ không phải là nói, mà là chào đón Ngôi Lời như một người con, chăm sóc Người, để khi đến lúc, Lời cứu độ của ngài có thể chạm đến trái tim của những người thiện chí. Những lời của Thánh Giuse mãi mãi không được chúng ta biết đến, nhưng một chút âm điệu trong đó đã chạm đến chúng ta khi chúng ta lắng nghe những lời của Chúa Giêsu.

Thánh Giuse đón nhận thánh ý của Thiên Chúa trong thử thách. Thử thách đối với Thánh Giuse là phải đón Đức Mẹ Maria, lúc đó đang mang thai, về nhà mình, mặc dù biết rõ rằng mình không phải là cha của đứa trẻ chưa chào đời. Phản ứng của Thánh Giuse trước thử thách này chứa đựng bí mật thánh thiện của ngài: Thánh Giuse đồng ý giữ im lặng, không phán xét Đức Mẹ, từ bỏ bằng chứng của con người để ủng hộ ánh sáng đức tin. Thánh Giuse từ bỏ việc rèn luyện khả năng phán đoán tự nhiên của mình để ánh sáng đức tin hoàn toàn thấm nhuần trí thông minh của ngài. Vào đúng thời điểm này, Thánh Giuse đồng ý không nuôi dưỡng trí thông minh của mình bằng những chân lý của con người tương xứng với khả năng hiểu biết của mình, nhưng để mình được nuôi dưỡng từ trên cao bằng những lý lẽ hoàn toàn thiêng liêng, vượt quá khả năng của mình. Và chính trong và qua sự đón nhận thánh ý này của Thiên Chúa, thánh Giuse sẵn sàng thực hiện sứ mệnh đang chờ đợi là trở thành cha nuôi của Ngôi Lời nhập thể.

Xin Thánh Giuse giúp chúng ta luôn nhạy bén nhận ra thánh ý của Thiên Chúa, thực thi thánh ý của Thiên Chúa, để noi gương người, chúng ta có thể tham gia vào công trình cứu độ theo kế hoạch của Thiên Chúa.

                                                  Linh mục Giuse Phan Cảnh

                                    Đại Chủng Viện thánh Phaolô Lê Bảo Tịnh Thanh Hóa